Bozcaada'nın Gazetesi           Kasım 2007-Nisan 2008
Yıl: 5 Sayı: 37-39

''Yaz dönemi yoğunluğu'nda ulaşıma çare''...Bir beyin fırtınası
Yazın hemen her gününde izlenen bir kare canlandırın: Yine bir bayram arifesi, Yükyeri İskelesi'nde araçlar yığılmış, neredeyse 3 km.'ye ulaşmış uzun kuyruk oluşmuş ve tatilciler son günlerini feribot sırasının gelmesini bekleyerek geçiriyor. Saat 14:00'de kalkacak gemiye yetişmek için, Yükyeri İskelesi'ne zamanında olabilme paniği etrafı sarmış. Ancak İskeleye ulaşıldığında görülür ki; saat 14:00 seferi kaçmış ve hatta gemi kalkalıyarım saati geçmiş.
Başlar "Bir daha ki sefer ne zaman yapılacak?" üzerine tartışmalar, tahminler, bitmez diyaloglar ...
İşte bu man zaraya, yaz döneminde bizler her gün şahit oluruz. Ek seferler yapılıyor. Ancak bu da yolcuların planlarını aksatmaktadır. Bu ek sefer yerine düzenli seferler çoğlatılamaz mı? Tahminler yapılamıyor mu? Örneğin; Bayram öncesinde yetkililer Çanakkale'ye uçak ile gelen yolculalar olabileceği ihtimalini düşünerek , arifesi için gece sefer eklemeye karar almışlar....
Adaposta olarak; Bu konuyla ilgili sizleri beyin fırtınası yapmaya çağırıyoruz:
"Ek sefer'' ne zaman ve kimin yetkisiyle yapılır?
Prosedür gereği ek seferler yerel yönetimin yani Belediye veya Kaymakam'ın yetkisindedir. Tabii ki her ek sefer için bu birimlerden izin alınmaz. Duruma bağlı olarak bu yetki feribotun kaptanına verilmektedir. Uygulamaya göre; Kaptan ve iskele personeli araçlar yığılmışsa ek sefer yapılması için karar almaktadır.
Geçen yaz aylarında hemen hemen her gün en az 1 ek sefer yapıldı. Bu ek seferler resmi tarifeye geçip kalkış saatleri yeniden değerlendirilip tüm ilgili birimler tarafından bir konsensüs sağlanamaz mı? Yaz tarifesine göre 5 sefer yerine 6 sefer yapılabilri. 10:00 ve 14:00 seferleri arasına bir sefer daha eklenebilir.
Öğle saatleri en kalabalık zamanlar. Eğer gelecek araçlar erkenden alınır ise akşam saatlerinde sıkışma azalabilir. Yetkililer öğleden sonra ve akşam için gerekiyorsa önceden ekstra seferler koyup bunu duyurabilirler. Böylece ek seferdeki yaşanan sıkıntılar belli oranda ortadan kalkmış olur.
Duyurma yöntemleri olarak seçilecek yollar: Internet, telefon, feribot seyir ederken duyurmak, rehberler...
Internet çağında birçok yolcular internet üzerinden gereken bilgileri ediniyor. Internet kullanmayanlar ise telefon aracılığıyla genelde bilgi ediniyorlar. Tahminler ve planlamalar erken yapılırsa, önceden sefer saatleri belirlenir ve internet üzerinden, tabelalar, iskele elemanları vb. gibi yöntemlerle duyurular yapılabilir .
Böylece herşey daha sistemli çalışır ve yolcular memnun kalır. Tatil için gelenler belirsizlik ve stresli durumdan kurtulmuş olur
Ekstra seferleri tarifeye koymanın maliyeti yüksektir.
Ekstra bir sefer koymanın avantajları ve dezavantajları nelerdir?
Dezavantajlar:
-Beklenen yolcu veya araç sayıları ile gelenler arasında fark çok olabilir. Örneğin; hava koşullarının kötüleşmesi nedeniyle gelen kişilerin sayıları az olabilir ve yapılan seferin maliyeti bile çıkmayabilir.
-Ne kadar sefer olsa o kadar insan gelir. (Ada'nın sınırlı kapasitesi nedeniyle gelen kişi ve araç sayısı sınırlandırmak bir tartışma konusudur.)
Avantajlar:
-Sabit tarifeler olunca otel rezervasyonları iptalları azalır.
-Yaşanabilecek sıkıntı, tartışma, kavga azalır.
-İskele ve feribot personelleri için daha iyi bir çalışma ortamı oluşur.
-Kısa vadeli kazançlar yerine uzun vadeli kazançlar (Yolcular memnun ise tekrar gelir v.b. gibi) sağlanabilir.
Tahminler ne üzerine yapılır?
-İstatistikler ve anketler (yapılmadı) yapılabilir.
-Kamyonlar ve ticari amaçla gelen araçların sayısı üzerine önceden tahminler yapılır.
-Günü birlik turizm ile adaya gelenlerin anketlerinin yapılması
-Yolcuların profillerine ve belirli tatil günlerinin destinasyonlarına göre tahnmin yürütülmesi; Örnek: dini bayramlar, resmi tatil günleri, yaz tatillerinde ziyaretçinin profili (çocuklu aileler, çocuksuz aileler, emekliler, yabancı turistler, günübirlik turizm, paket turlar, özel projeleri için adaya gelenler (film çekimler v.s.), okul turları, dernek turlar (Harley Davidsoncular v.b. gibi) çıkarılması.
-Yapılmış otel rezervasyonlarına göre belirli günlerde kaç kişi gelebilir. Baştan rezervasyon bilgilerinin bir merkezde toplanması (Belediyede veya Turizm danışma yeri gibi bir standa ) elektronik ortamda toplanıp, sonuçlar çıkarılır.
-Yolcuların tüketim alışkanlıkları (Kaç gün kalır)
-Düzenli bir veri bankası yaratılması, bir değerlendirme sistemi yapılması ve zamanla alınacak veriler üzerinden istatistiklerle, daha sağlam sonuçlara ulaşmak olasılığının artması sağlanabilir. Bu sayede Bozcaada'nın ileriye dönük turizmde geleceği yer vs. gibi doneler üzerinde de tahmin oluşturulmuş olur..
İskelelerde eleman sıkıntısı var mı?
Yükyeri İskelesinde 3 memur ve belediyeyi temsilen bir zabıta memuru, toplam 250 kadar araçı idare etmek zorunda kalmaktadır.1 kişinin gişede ve diğer 3 görevlinin araçları yönlendirdiği düşünülürse, olan üstü bir durumu için ekstra bir eleman kalmıyor. Öte yandan bir seferde feribot 70-82 araç alır. Maksimum sayıda aracın girebilmesi için feribotda ki elemanlar gelen araçları sıkı bir şekilde feribota istif etmeleri sağlanır. Memurlar yoğun dönemler ciddi stres altında çalışıyorlar.
Arayanlar çok olur, gişedeki eleman biletleri keserken bir yandan da arayanlara bilgi verir. Sırf telefona bakmak için bir eleman gerekiyor. Bazıları aracı koyamadığında aracının üzerine anahtar bırakır, iskeledeki personel yardımcı olmak amacıyla yolcunun aracını feribota koyar. İşler sarpa sardığında yakınındaki bir balıkçı arkadaştan yardım ister. Bu da Bozcaada gibi küçük bir yerleşim yerindeki, insancıllığın ve samimiyetin yansımasıdır.
Tatil değil Stres hali hakimdir :
Feribot İskeleye yanaşırken, 15 dakika önceden sürücülerin araçlarının başına geçmesi için memurlar anons yaparlar. Zaman kaybetmemek adına; yolcular araçlarında hazır olurlarsa, sıcak hava ve sabırsız kalabalığın yükü biraz hafiflemiş olur. Yolcular şu cennet gibi Ada'ya daha varmadan yorucu bir maratona başlarlar. Şartlara göre iskele personeli işlerini en iyi ve verimli şekilde yapmaya çalışırlar. Sabırsız, yorgun ve stresli yolcuların yüz ifadelerine rağman personel, insan ilişkilerinde ve sabır konusunda birer uzmandırlar.
Sık rastlanan örnek hikaye : Memur feribota araçları alırken, arkalardan hızla bir Mercedes geçerek feribota girer. Hemen telsiz ile feribot kaptanına haber verilir ve personel, Mercedes'in sürücüsünü (sıradakilerin haklarına saldıran, biletsiz olan, ukala tavırlı sürücü) sert bir ses ile uyarır. Son modelli kıro, yüzlerce insan yanından utanmadan geçerek sıranın sonuna döner. Evet burası küçük bir yerleşim yeridir ama bazı zihniyetler şehrin göbeğindeki gibi her daim kırodur. İşte; iskele ve gemi personeli ellerinden geldikce iyi niyetleriyle kırıcı olmadan 'sıra kavgalarını' idare ederler. Fakat daha ciddi bir durum yaşanırsa; etrafta güvenlik güçleri yoktur. Yaz aylarda bu kadar kalabalık bir yer olan ve Ada'ya geçiş noktası olan bir yerde güvenlik birimine (en yakın güvenlik birimi Geyikli Jandarma Karakolu, 15 dakika mesafededir.) ihtiyac var mıdır? Tartışmaya açılabilir. Günümüzde bu gibi durumlar her yerde yaşanmaktadır.
Gemi beklenirken neler yapılır ?
Geyikli İskele'sinde gemi beklenirken ne tür faaliyetlerle adaya ziyaret için gelenler oyalanabilir? Geyikli Yükyeri İskelesi çok fazla insana hizmet ettiği için daha iyi tesisler yapılabilir. Bekleme süreleri bazen saatlerce uzar bazen gemi kaçırılır yada gemi işlemediği zaman tam bir gün beklenir. Şöyle güzel hasır koltuklar rahat ve huzurlu bir bekleme salonu olsa, yol yorgunluğundan sonra güzel ve temiz bir tuvalet olsa, gitmek istediğin ada n karşıda beklerken biraz turistik enformasyon alabileceğin bir stand olsa mesela? Olur mu olur hem de çok güzel olur. Veya hiç olmazsa Ada için otel rezervasyonu yapılabilir mi? Yada aracıyla geçmek istemeyenler araclarını düzgün ve güven veren bir otoparka bırakabilseler. Bu kadar insan ve arabaların bir arada gelmesine bir sınır konulabilse?
Yine de çok şükürler olsun ki; etrafımız DENİZ: "Herşeye rağmen iskeledeki plajda soyunup denize girebiliriz." :)
Son Sözümüz : Her işte olduğu gibi Turizmde de Planlama yapmadan başarı sağlayamayız. Yukarıda bahsettiklerimizin bir kısmı maliyeti düşük olan önerilerdir, istemek yeterlidir. Sadece en yoğun dönemler için uygulamaya alınacak bu öneriler hayata geçirilse, Bozcaada'nın ömrüne ömür eklenir .
Lisa Lay
Adaposta



1